Polityka Społeczna


Zachowanie “abstynenckie” wśród studentów

Dodano: 25 lutego 2013

Wzrost ilości i różnorodności badań nad profilaktyką uzależnień w środowisku studenckim.

Młodzież akademicka to liczna grupa osób posiadających własne aspiracje, poglądy oraz wartości wykształcone we wcześniejszych etapach życia. Rozpoczynając studia jednocześnie rozpoczynają poszukiwania swojej „drogi życiowej”. Zaczynają dorosłe życie, choć nie w pełnym znaczeniu tego słowa, gdyż okres studiów można uznać za etap przejściowy. Student to jednocześnie osoba dorosła (w sensie fizycznym), ale też jeszcze uczeń, często będący na utrzymaniu rodziców, co odracza jego wejście w dorosłe, odpowiedzialne życie. Nie ma on, zazwyczaj, jeszcze pracy i nie musi martwić się o fundusze na wyżywienie.

Studenci z racji swojej specyficznej pozycji w społeczeństwie mają dużo wolnego czasu. Spotkania w gronie znajomych ze studiów i nie tylko często polegają na wspólnym spożywaniu alkoholu. Z badań przeprowadzonych przez Janusza Sierosławskiego wynika, że napoje alkoholowe są wśród studentów uczelni wyższych najbardziej rozpowszechnioną substancją psychoaktywną. Badania Sierosławskiego wskazują, że w czasie 12 miesięcy poprzedzających badanie napoje alkoholowe spożywało aż 94,00 procent studentów, a w ciągu ostatnich 30 dni przed badaniem piło 86,8 procenta ankietowanych. Wskaźnikiem względnie częstego spożywania alkoholu według autora badań jest picie w czasie 30 dni przed badaniem. Najczęściej studenci (kobiety jak i mężczyźni) spożywają piwo, a wyniki używania alkoholu przez obie płci są do siebie bardzo zbliżone. Choć w obyczajowości naszego kraju to mężczyźni zawsze wiedli prym, jeśli chodzi o picie alkoholu. Według Sierosławskiego wynika to z emancypacji współczesnych kobiet, szczególnie w grupie ludzi młodych, którzy podjęli trud zdobycia wyższego wykształcenia.

Działania profilaktyczne w środowisku akademickim

Termin profilaktyka pochodzi z języka greckiego i według Encyklopedii Powszechnej PWN jest to „zapobieganie niekorzystnym zjawiskom (wypadkom, przestępstwom, nałogom)”.
Monika Szpringer pisze: „w ostatnich latach w profilaktyce uzależnień, a zwłaszcza profilaktyce alkoholizmu, jednego z najpowszechniejszych obecnie w Polsce nałogów, obserwuje się znaczny wzrost ilości i różnorodności działań. Badania nad czynnikami ryzyka, czynnikami chroniącymi przed uzależnieniem oraz nad skutecznością różnych strategii i form pomocy spowodowały zmiany w podejściu do profilaktyki”. Odkryto, iż nie da się natychmiastowo usunąć alkoholu z rzeczywistości społecznej. Podjęto, więc działania mające na celu stopniową eliminację problemów związanych z występowaniem tego zjawiska, ale też wprowadzono działania, które w rezultacie mają doprowadzić do poprawy funkcjonowania działalności profilaktycznej.

Działania profilaktyczne prowadzi się zależnie od stopnia zagrożenia, czyli od ilości i głębokości występowania zachowań związanych z nieprawidłowym funkcjonowaniem jednostki. Jak pisze Joanna Szymańska „W praktyce wyróżnia się trzy stopnie zagrożenia:

  1. Grupa niskiego ryzyka. Należą do niej osoby, które nie podejmują zachowań ryzykownych- są jeszcze przed inicjacją.
  2. Grupa podwyższonego ryzyka. Znajdują się w niej osoby, które podjęły, choć jedno zachowanie ryzykowne- są po inicjacji, – u których ponadto obserwujemy liczne czynniki ryzyka (eksperymentatorzy).
  3. Grupa wysokiego ryzyka. Należą do niej osoby, u których zachowania ryzykowne są głęboko utrwalone i które odczuwają poważne negatywne konsekwencje (zdrowotne i społeczne) swoich zachowań ryzykownych (alkoholicy, narkomani, prostytutki, przestępcy)”.

Profilaktykę zachowań ryzykownych prowadzi się na trzech poziomach, zależnie od stopnia zagrożenia. Wyróżniamy:

  • Profilaktykę pierwszorzędową, którą prowadzi się w grupie niskiego ryzyka. Są to wszelkie działania prewencyjne mające na celu promocję zdrowia oraz zapobieganie występowaniu zachowań ryzykownych.
  • Profilaktykę drugorzędową, której adresatami są osoby znajdujące się w grupie podwyższonego ryzyka, czyli takie, które miały już styczność z zachowaniami ryzykownymi, są po inicjacji. Celem jest tu ograniczenie szkód związanych z niedostosowaniem społecznym jednostki.
  • Profilaktyka trzeciorzędowa, której celem jest przeciwdziałanie pogłębianiu się zachowań dysfunkcyjnych oraz umożliwienie powrotu do normalnego życia osobom znajdującym się w grupie wysokiego ryzyka.

Działania profilaktyczne mają na celu zapobieganie, prewencję bądź leczenie osób, które mają lub mogą mieć kontakt z czynnikami powodującymi zaburzenia w ich funkcjonowaniu.

Państwowa Agencja Rozwiązywania Problemów Alkoholowych zajmuje się między innymi działaniami profilaktycznymi mającymi na celu eliminację zachowań ryzykownych wśród studentów. W tym celu finansuje różnego rodzaju projekty takie jak na przykład: Projekt profilaktyczny dla studentów I roku medycyny w Warszawie, który jest realizowany od 1996 roku. Za cel programu obrano „wspieranie postaw abstynenckich i przygotowanie grupy liderów do podejmowania działań o charakterze profilaktyczno-interwencyjnych w środowisku rówieśników. Studenci uczestniczą w pięciodniowych warsztatach integracyjno-profilaktycznych, które mają zmierzać do:
konsekwentnego odsuwania kontaktu z substancjami psychoaktywnymi w dalszym funkcjonowaniu życiowym studenta, a potem lekarza , poddawania kontroli używania napojów alkoholowych, postaw promujących zdrowy styl życia w otoczeniu studenta ( w tym tolerancji dla osób decydujących się na „czysty” styl życia), zbudowania fundamentu wiedzy i umiejętności związanych z substancjami psychoaktywnymi przydatnych w pracy lekarza ( świadomość mechanizmów uzależnienia, współuzależnienia i ich skutków zdrowotnych, indywidualnych i społecznych, umiejętności wpływania prozdrowotnego na otoczenie)”.

Dzięki projektom tego typu studenci uczą się życia w abstynencji, ale również wzmacniają swoją psychikę i osobowość oraz co najważniejsze zdobywają wiedzę na temat środków psychoaktywnych.
Według Polskiej Deklaracji w Sprawie Młodzieży i Alkoholu „picie i upijanie się przez dzieci i młodzież jest jednym z największych problemów społecznych współczesnej Polski. Od połowy lat dziewięćdziesiątych wzrasta odsetek młodzieży spożywającej alkohol. Osoby młode wkraczające w dorosłe życie „upijając się tracą szansę na prawidłowy rozwój psychiczny i fizyczny, niszczą swoje zdrowie oraz możliwość efektywnej nauki i pracy. Picie alkoholu powoduje także wiele wypadków i urazów” . Od roku 1996 do 2005 realizowany był Narodowy Program Zdrowia mający na celu zmniejszenie negatywnych skutków płynących ze spożywania alkoholu przez młodych ludzi. Uchwałą Sejmu Rzeczpospolitej Polskiej z dnia 18 lutego 2000 roku jest prowadzenie działań mających na celu:
„Promowanie trzeźwości oraz wspieranie środowisk i postaw abstynenckich, szczególnie poprzez zaangażowanie się w tym kierunku mediów publicznych.

Tworzenie dzieciom i młodzieży warunków do trzeźwego i zdrowego stylu życia (miejsca do uprawiania sportu, zabawy i wypoczynku).
Zapewnienie dzieciom i młodzieży dostępu do programów edukacyjnych i profilaktycznych, promujących wartościowy i zdrowy styl życia oraz uczących umiejętności potrzebnych do życia bez alkoholu.
Konsekwentne egzekwowanie zakazu podawania i sprzedaży alkoholu nieletnim oraz reklamy napojów alkoholowych.
Rozwijanie profilaktyki rodzinnej – uczenie rodziców umiejętności wspierania abstynencji dzieci oraz udzielanie pomocy profesjonalnej rodzicom, których dzieci się upijają.
Zwiększenie dostępności pomocy socjalnej, psychologicznej i socjoterapeutycznej dla dzieci i młodzieży z rodzin z problemami alkoholowymi.
Pomoc dla organizacji pozarządowych oraz inicjatyw obywatelskich dostarczających opieki dzieciom i wspierających proces zdrowienia rodzin z problemami alkoholowymi.
Rozwijanie edukacji publicznej i szkolenie przedstawicieli różnych zawodów w zakresie problemów alkoholowych.
Zapewnienie pomocy wychowawczej i terapeutycznej młodzieży z problemami alkoholowymi.

Zwiększenie dostępności i skuteczności profesjonalnej terapii osób uzależnionych i współuzależnionych członków rodzin”.
Ponadto Państwowa Agencja Rozwiązywania Problemów Alkoholowych prowadzi badania na temat ilości spożywanego alkoholu, jego dostępności oraz gotowości na jego przyjęcie przez osoby studiujące. Bada również zjawisko szkodliwych skutków związanych z zażywaniem alkoholu jak i innych środków psychoaktywnych.

Profilaktyka jest najbardziej efektywną formą reagowania na walkę z wszelkimi rodzajami uzależnień. Według raportu z badań ankietowych, który realizowany był na obszarze województwa zachodniopomorskiego w 2010 „napoje alkoholowe są najbardziej rozpowszechnioną substancją psychoaktywną”. Z badań tych wynika, że aż 77,7 procent badanych w ciągu 12 miesięcy przed przeprowadzeniem badania piło alkohol w tym napoje spirytusowe spożywało 57,8 procent, wino 55,8 procent, a piwo 62,9 procent badanych. Prowadzono również badania dotyczące świadomości ankietowanych na temat instytucji wspierających osoby uzależnione. Pytano, „czy respondent słyszał o wymienionych w pytaniu instytucjach zajmujących się tą sferą działań”. Z badań tych wynika, iż o Grupach Anonimowych Alkoholików słyszało 87,5 procent badanych, Państwowej Agencji Rozwiązywania Problemów Alkoholowych 35,8 procenta, a o Ogólnopolskiej Kampanii „Brałeś? Nie jedź! Po alkoholu i narkotykach rozum wysiada” 80,9 procent respondentów.

Powyższy raport ukazuje jak liczna grupa osób w danym województwie spożywa alkohol. Młodzi ludzie wychowujący się w środowisku, gdzie spożycie napoi wyskokowych jest tak duże poprzez naśladowanie członków swojego społeczeństwa uczą się systematycznego picia. Ważna jest świadomość badanych dotycząca instytucji zajmujących się działaniami mającymi na celu wspieranie osób już uzależnionych, ale też ich wiedza na temat kampanii profilaktycznych, które dążą do zapobiegania rozszerzania się zjawisk patologicznych związanych z piciem i nadużywaniem alkoholu.

Jak pisze Joanna Szymańska „najdłuższą tradycję, a tym samym największy zasób doświadczeń, ma profilaktyka uzależnień. Również obecnie najwięcej badań prowadzonych jest nad czynnikami ryzyka oraz chroniącymi przed odurzaniem się, a także nad skutecznością różnych strategii, metod i form stosowanych w programach zapobiegania uzależnieniom”.

W działaniach profilaktycznych stosuje się różnorodne strategie profilaktyczne takie jak:

  • Strategie informacyjne, które mają na celu uświadamianie społeczeństwa o zagrożeniach związanych z działaniem środka odurzającego. Obejmują takie działania jak: informacje zawarte w spotach reklamowych, plakaty, ulotki, pogadanki, wykłady i inne.
  • Strategie edukacyjne dotyczą pomocy mającej na celu rozwijanie u jednostki takich umiejętności jak samodzielne podejmowanie decyzji, radzenie sobie ze stresem, umiejętność rozwiązywania problemów oraz komunikowanie się z innymi ludźmi i inne.
  • Strategie alternatyw polegają na ukazaniu młody ludziom różnych możliwości dotyczących ich funkcjonowania, pozwalają na rozwój osobisty poprzez udzielanie się w programach społecznych mających na celu ukazanie alternatywnych form działania.
  • Strategie interwencyjne wspierają jednostki w identyfikowaniu swoich problemów i poszukiwania możliwości ich rozwiązywania. Podstawowe techniki w tej strategii to poradnictwo, telefon zaufania oraz sesje konfrontacyjne.
  • Strategie zmniejszania szkód dotyczą działań mających na celu niwelowanie szkód związanych z podejmowaniem przez jednostek zachowań, które bezpośrednio wpływają na jej prawidłowe funkcjonowanie.

Jednym z najpowszechniejszych środków odurzających w Polsce jest alkohol, który jednocześnie jest substancją uzależniającą najczęściej stosowaną również przez osoby studiujące. Działania profilaktyczne dotyczące zapobiegania oraz zmniejszania szkodliwych skutków nadużywania alkoholu mają charakter interdyscyplinarny. Prowadzone są na wielu płaszczyznach życia społecznego i najczęściej przejawiają się w formie programów informacyjnych poprzez spoty reklamowe, ulotki, plakaty, a także wykłady dotyczące szkodliwości nadużywania substancji wysokopromilowych.

Działalność profilaktyczna prowadzona w środowisku akademickim ciągle jest niewystarczająca. Młodzi ludzie spotykając się w gronie rówieśników wspólnie alkoholizują się i nie widzą w tym nic złego. Przyczyną tego jest fakt, iż w Polsce zawsze spożywało się alkohol. Studenci idąc na studia mają już wykształcone wartości i postawy we wcześniejszych etapach życia, więc nic dziwnego, że skoro wychowują się w społeczeństwie, w którym pije się dużo i często również powielają dane zachowanie.

Należy pamiętać, że alkohol jest jednym z czynników prowadzących do wyniszczenia organizmu oraz powodującym liczne szkody nie tylko zdrowotne, ale też społeczne. Młodzież akademicka, jako pokolenie, które wkraczając w dorosłe życie z nowymi pomysłami i aspiracjami jest w stanie zmieniać świat, należy chronić. Potrzebne są nowe programy profilaktyczne, dzięki którym ludzie młodzi staną się osobami w pełni świadomymi zagrożeń jakie niesie za sobą alkoholizowanie się.

Magda Rutkowska
Uniwersytet w Białymstoku – Wydział pedagogiki i psychologii

 

37 komentarzy

  1. 161642 75221How much of an distinctive article, keep on posting better half 420462

  2. colege11 pisze:

    566672 34442I believe one of your advertisings triggered my internet browser to resize, you might effectively want to put that on your blacklist. 453797

  3. 950816 547486I actually prize your function , Great post. 343914

  4. 596678 615925Really fascinating topic , appreciate it for putting up. 458831

  5. 242589 250787I like this post quite much. I will certainly be back. Hope that I can go via more insightful posts then. Will likely be sharing your wisdom with all of my pals! 336127

  6. 398423 986275Cheers for this exceptional. I was wondering if you were thining of writing similar posts to this 1. .Keep up the great articles! 282165

  7. find more pisze:

    89691 962344I enjoy the beneficial data you provide inside your articles. 719004

  8. NZ pokies pisze:

    800656 865592After study a few with the content material for your internet site now, i genuinely as if your technique of blogging. I bookmarked it to my bookmark internet site list and are checking back soon. Pls have a appear at my internet site too and told me in case you agree. 857971

  9. 276824 85375Should you happen to significant fortunate men and women forms, referring by natural means, moreover you catch the attention of some sort of envy in consideration of those types the other campers surrounding you which have tough times about this subject. awnings 930162

  10. 427882 103753Nicely worded post will probably be sharing this with my readers this evening 430316

  11. 956636 220639Id forever want to be update on new articles on this web site, bookmarked ! . 921925

  12. linux pisze:

    630842 198485I saw your post awhile back and saved it to my computer. Only recently have I got a chance to checking it and need to tell you good work. 604880

  13. PK studies pisze:

    78665 787316I was just seeking this information for a while. After six hours of continuous Googleing, at last I got it in your site. 419965

  14. see this here pisze:

    646652 163368Thank you pertaining to giving this excellent content on your web-site. I discovered it on google. I may check back once more in the event you publish extra aricles. 494398

  15. 358664 779441Thanks for some other wonderful post. Exactly where else might just anyone get that type of information in such an perfect means of writing? Ive a presentation next week, and Im at the search for such information. 409396

  16. 64002 501709Hey, you used to write great, but the last several posts have been kinda boring I miss your tremendous writings. Past few posts are just a little bit out of track! come on! 783607

  17. horse pisze:

    909669 692311There is numerous separate years Los angeles Weight reduction eating plan with each a person can be a necessity. The pioneer part can be your original finding rid of belonging to the extra pounds. la weight loss 327828

  18. cexio chart pisze:

    471441 25018Private Krankenversicherung – Nur dann, wenn Sie sich fr die Absicherung ber die Rentenversicherung entschieden haben, dann knnen Sie sich sicher sein, dass Sie im Alter so viel Geld haben, damit Sie Ihren Lebensstandard halten knnen. 44085

  19. 281669 938973Some truly nice and utilitarian data on this internet site , likewise I believe the style and style holds great attributes. 443268

  20. 962710 411591Normally I do not read post on blogs, but I wish to say that this write-up extremely forced me to try and do so! Your writing style has been surprised me. Thanks, quite good post. 209940

  21. 689356 100272I enjoyed reading this a lot I genuinely hope to read far more of your posts within the future, so Ive bookmarked your blog. But I couldnt just bookmark it, oh no.. When I see quality websites like this 1, I like to share it with others So Ive produced a backlink to your website (from 635687

  22. 734990 239315Thank you for your wonderful post! It has long been really insightful. I hope that you will continue sharing your wisdom with us. 192171

  23. 1236 763486Its truly a cool and valuable piece of info. Im glad which you shared this valuable info with us. Please maintain us informed like this. Thanks for sharing. 594354

  24. Teen Chat pisze:

    813815 499528I think this really is among the most vital info for me. And im glad reading your write-up. But wanna remark on couple of common items, The web site style is perfect, the articles is truly wonderful : D. Excellent job, cheers 309951

  25. Teen Chat pisze:

    134854 765168A lot of thanks for sharing this fine piece. Quite interesting tips! (as always, btw) 849898

  26. Newer Movies pisze:

    628889 587123I genuinely delighted to locate this internet web site on bing, just what I was searching for : D too saved to fav. 886806

  27. 560300 599216i could only wish that solar panels cost only several hundred dollars, i would really like to fill my roof with solar panels- 44574

  28. find out pisze:

    242435 894137A genuinely exciting examine, I may possibly not concur entirely, but you do make some genuinely legitimate points. 450208

  29. DMPK GVK BIO pisze:

    330166 847292I truly appreciated this gorgeous weblog. Make confident you maintain up the very good work. Very best Regards . 931021

  30. 254165 917536What a lovely weblog page. I will surely be back again. Please maintain writing! 534667

  31. 97055 819564Hi there. Extremely cool site!! Guy .. Beautiful .. Amazing .. I will bookmark your site and take the feeds additionallyI am glad to locate so much valuable info appropriate here in the post. Thanks for sharing 171474

  32. Chatham pisze:

    271747 452719I love what you guys are up too. Such clever function and exposure! Keep up the extremely good works guys Ive incorporated you guys to my own blogroll. 873857

  33. 9101 21449Some times its a discomfort in the ass to read what people wrote but this site is real user genial ! . 656167

  34. 426802 448330I believe this internet site has got some extremely outstanding info for everybody : D. 303774

  35. 818844 890421Spot lets start function on this write-up, I truly feel this fabulous web site needs a fantastic deal far more consideration. Ill apt to be once again to learn far far more, appreciate your that information. 740497

  36. 597862 101446Admiring the time and effort you put into your internet site and in depth information you offer. Its very good to come across a blog every once in a even though that isnt the same out of date rehashed material. Excellent read! Ive saved your website and Im including your RSS feeds to my Google account. 925508

  37. 94767 525100The web site loading speed is incredible. 332641

Odpowiedz

Zabezpieczenie atyspamowe
Skopiuj lub przepisz poniższy text aby dodać komentarz do artykułu.

Zapisz się do newslettera

Wyróżnione artykuły

Wesołych Świąt Wielkanocnych !

Z okazji zbliżających się radosnych Świąt Wielkiej Nocy Zmartwychwstania Pańskiego pragniemy złożyć naszym Czytelnikom najserdeczniejsze ...

Szczęśliwego Nowego Roku

Wszystkim naszym Czytelnikom życzymy, aby nadchodzący 2019 rok był wyjątkowym i bardzo spokojnym czasem,  w którym uda się ...

Gminy stracą miliony z podatków od nieruchomości

Rząd zmienił sposób opodatkowania gruntów wykorzystywanych przez firmy energetyczne . Stracą na tym samorządy – ...

UOKiK bierze się za pokazy dla seniorów: Trzeba powstrzymać falę oszustw

Urząd szykuje przepisy mające utrudnić życie nieuczciwym firmom, które sprzedają drogie i niepotrzebne sprzęty czy ...

Wings for Life World Run: Biegniemy dla tych, którzy nie mogą

Wings for Life World Run to jedyny globalny bieg, w którym meta, będąca Samochodem Pościgowym, ...